Wat schrijvers moeten weten over thema en onderwerp

Toen ik begon met mijn roman Pooldrift, had ik duidelijk in mijn hoofd welk onderwerp ik wilde behandelen. Het boek zou gaan over een jongen, Krijn, die ernaar verlangt te moeten vechten voor zijn bestaan. Hij zou zijn bevoorrechte positie als rijke westerling vrijwillig opgeven om zo een bepaalde urgentie in zijn leven aan te brengen.

Hoe creëer je een goede verhaallijn? En herken je het volgende? Je hebt een aantal passages geschreven, maar het gevoel bekruipt je dat je maar wat in het wilde weg zit te schrijven. Stap 5 van onze schrijfcursus gaat over het creëren van je verhaallijn. Ga voor maar €9,95 direct aan de slag! Klik hier voor meer informatie>>

Soms is het onderwerp het thema

Zoiets is gemakkelijk om in een paar zinnen op te schrijven. Maar hoe kon ik er een boek van maken dat van begin tot einde zou boeien? Daarvoor was het nodig dat ik een stapje terug deed. Wat ik in eerste instantie het onderwerp noemde, schoof ik uit het zicht, tot achter de coulissen. Ik gaf het een nieuwe naam: het thema.

Het thema beschrijf je niet

Over het thema heb je het tijdens het schrijven niet. Je verwijst er alleen maar naar. Je moet erop vertrouwen dat de lezer zelf eruit haalt wat jij erin hebt gelegd. ‘Voor mij gaat dit boek over…’ zijn woorden die iemand na lezing van je boek zal gebruiken om het thema te verwoorden.

Maak het podium vrij voor ‘de handeling’

Dus nu had ik het podium vrij gemaakt voor praktische handelingen die ik het publiek kon voorschotelen.

Ik verzon een bootvluchteling, die Senegal had verlaten omdat hij daar als homoseksueel zijn leven niet zeker was. Ik verzon een boezemvriend van Krijn die zich helemaal verloor in het maken van muziek en daarbij zijn geestelijke en lichamelijke gezondheid op het spel zette. Ik verzon een laveloze locatie met laveloze personages, waar het contrast met Krijns onbezorgde leventje thuis goed tot zijn recht zou komen.

Nu had ik daadwerkelijk handelingen en scènes die ik kon gaan schrijven. Krijns moeder verscheen ten tonele, die een harttransplantatie onderging, er kwam een zwangerschap van Krijns vriendin, waar Krijn voor wegvluchtte. Het moest namelijk duidelijk worden dat Krijn wel graag een leven wil dat bol staat van de relevantie, maar dat hij daar tegelijkertijd doodsbang voor is.

Schrijven gaat steeds gemakkelijker

En het schrijven ging gaandeweg steeds gemakkelijker. Want er waren mogelijkheden genoeg om verschillende verhaallijnen elkaar te laten kruisen. En steeds, bij elke beslissing die ik moest nemen, had ik in mijn achterhoofd: welke wending zou het meeste bijdragen aan het neerzetten van mijn thema?

Op die manier kun je de vrijblijvendheid in je tekst tegengaan. Je verhaal wordt dwingend, vanwege de stuwende kracht die je door middel van je thema aanbrengt.

Maak duidelijk onderscheid tussen thema en onderwerp

Wat is nu uiteindelijk het onderwerp van Pooldrift? Dat is het gegeven dat een jonge man vlucht voor de verantwoordelijkheden die hem thuis naar de keel vliegen. En dat zie je in de scènes terug komen. Maar waar het echt over gaat: een man die zegt te zoeken naar een hoger doel om voor te leven, maar eigenlijk maar een ding wil: een excuus om te falen.

Dat laatste staat er niet zwart op wit; het is aan de lezer om het eruit te halen.

Weet jij nu het verschil tussen thema en onderwerp?

Waar gaat jouw boek over? Kun je aanwijzen wat het onderwerp is, en wat het thema?

Hoe creëer je een goede verhaallijn? En herken je het volgende? Je hebt een aantal passages geschreven, maar het gevoel bekruipt je dat je maar wat in het wilde weg zit te schrijven. Stap 5 van onze schrijfcursus gaat over het creëren van je verhaallijn. Ga voor maar €9,95 direct aan de slag! Klik hier voor meer informatie>>

The following two tabs change content below.

David Mulder

Ik geef schrijfles sinds 1999. En natuurlijk zit ik zelf een groot deel van de dag te tikken. Ik maak allerlei soorten teksten, maar de meeste energie steek ik in mijn romans.