Hoe je het brein van je lezer activeert en je verhaal beeldend maakt - Boekschrijven.nl

Door Marjon Sarneel

‘Ik zie het helemaal vóór me!’ Volgens mij is dat het mooiste compliment dat een schrijver kan krijgen. Hij is er in geslaagd om zijn lezer weg te voeren uit zijn eigen leven en mee te nemen naar de verhaalwereld die hij heeft bedacht. Een magisch proces dat mij nog altijd kippenvel bezorgt en waarvan niemand precies weet hoe het werkt.

Want hoe doe je dat: je lezers meevoeren naar jouw verhaalwereld? Hoe zorg je ervoor dat zij de beelden zien die jij tijdens het schrijven ziet? Hoe breng je die lezer bijvoorbeeld naar die zolderkamer waar jouw personage haar geheime leven leeft?

Ik moet je teleurstellen.
Jouw beeld van de zolderkamer een-op-een overbrengen in het brein van je lezers zal niet lukken. Iedere lezer krijgt bij het woord zolderkamer zijn persoonlijke beeld. Dat wordt gevormd door alle zolderkamers die jouw lezer ooit heeft gezien of waarover hij heeft gelezen. Daar heb je als schrijver geen invloed op. Maar je kunt het beeld van de lezer wel beïnvloeden, zodat het meer gaat lijken op het beeld dat jij bedoelt.

Daarvoor geef ik je hieronder drie tips:

1. Gebruik kleur

Inderdaad, letterlijk kleur gebruiken. Maar kleuren als ‘rood’ en ‘groen’ in je verhaal noemen, heeft niet zoveel effect. Dat komt omdat er zoveel roden en groenen bestaan. Iedere kleur heeft eigen nuances en roept daarmee bepaalde beelden én sferen op.

Maar als je de stapel koffers in de hoek van de zolder bijvoorbeeld dofbruin maakt, begin je met het schilderen van het beeld in het hoofd van je lezer. Zijn koffers hebben misschien wat andere afmetingen dan de jouwe. Ook zijn het er misschien meer of minder, maar ze krijgen wel een bepaalde kleur.

Hetzelfde geldt voor de vergeelde lakens die jij over de meubelen onder het schuine dak hangt en de goudverf die je van de vergeten spiegel laat bladderen.

2. Gebruik vorm

Als je je hoofdpersonage de zolder op laat lopen, ga je die zolder als schrijver inrichten. Je kunt natuurlijk schrijven: ‘In de hoek staat een spiegel’, maar dat is een mededeling. Die zin is neutraal, zoals een regel in de krant. Het zegt niet meer dan dat er een spiegel op zolder staat.

Het helpt om de associaties die in het brein van je lezer zijn opgeslagen te activeren. Iedere lezer heeft honderden spiegels gezien. Help hem. Laat wat dat deze specifieke spiegel in een donkerbruine houten lijst is gevat. Of dat hij ovaal is en op een standaard staat. Of dat het spiegelglas verweerd is door de tijd.

Als je zelf geen spiegel voor je ziet, gebruik dan het internet. Tik ‘spiegel’ in en ‘afbeelding’ en laat je inspireren. Kies de spiegel die op jouw zolder past en beschrijf die.

3. Gebruik geluid

Lezen is een stille bezigheid, maar verhalen zitten vol geluiden. Ook de imaginaire zolder waar jouw hoofdpersonage zich bevindt.

Juist in de stilte hoor je beter en kunnen geluiden angstaanjagend zijn. Je kent vast wel het gevoel dat je nekharen recht gaan staan. Dat je je adem inhoudt om beter te kunnen horen wat er om je heen gebeurt. Dat je voelt dat je oorschelpen zich naar het geluid toe richten.

Ga eens naar een stille zolder en luister hoeveel geluiden er zijn. Het zal je verbazen hoe het ritselt, ruist en suist. En hoe het knispert, kraakt en kreunt. Geluid is een krachtig middel om je verhalen te kleuren.

Wil je verder lezen over schrijven en hoe dat gemakkelijker kan?
Download dan hier mijn gratis e-boek: Hoe je direct kunt starten met schrijven van verhalen op basis van je eigen leven zonder je zorgen te maken of je wel genoeg schrijftalent hebt.

Ook bied ik cursussen aan die je helpen bij het schrijven van jouw verhaal. Via onderstaande links lees je meer!

Cursus Start Je Verhaal 
Deze cursus helpt je om te starten met het schrijven van je verhaal.

Cursus Schrijf Je Verhaal
Een 4 maanden traject met schrijfcoach, waarin je leert hoe je een verhaal schrijft op basis van gebeurtenissen die je zelf hebt meegemaakt.

The following two tabs change content below.
Marjon heeft zoveel ideeën voor schrijfcursussen dat ze de eerste online schrijfschool in Nederland heeft opgericht om alles in onder te brengen: Online Schrijfschool Marjon Sarneel (OSMS). Het aanbod groeit nog steeds.