Begin je boek met een proloog

Als je begint met het schrijven van je eigen boek, begin dan eens met een proloog. Het is een goede manier om de essentie van je verhaal te ontdekken. En een goed startpunt om vanuit verder te schrijven.

Een proloog is een korte tekst die vooraf gaat aan je boek. Het is de eerste kennismaking tussen de lezer en het boek. En vaak ook tussen de schrijver en het verhaal.

Meerdere soorten prologen

Christopher Vogler onderscheidt in zijn boek ‘The Writer‘s Journey‘ in ieder geval twee soorten prologen. In de ene vorm zet de schrijver de dagelijkse, gewone wereld van de personages neer. In de andere creëert hij juist een sprookjesachtige sfeer waarin de diepere betekenis van het boek verbeeld wordt.

Beschrijven van de alledaagse wereld

In deze proloog laat je de gewone wereld van het personage zien. Meestal gaat hier alles zo zijn gangetje.

De held heeft nog geen idee van het avontuur dat hem te wachten staat. Hij gaat naar zijn werk, naar zijn vrienden, laat zijn hond uit.

Maar er mist altijd iets.

Een geliefde, een leuke baan, een uitdaging, rust of een deeltje van de puzzel die de held wil oplossen.

Probeer dat in de proloog voelbaar te maken. Dat de lezer voelt – hier moet en gaat binnenkort iets veranderen.

Veel gebruikte filmbeelden

Bij de proloog kijk je eigenlijk van bovenaf naar de situatie. In veel films zie je dat terugkomen. Let maar eens op, veel films beginnen met een helikopter view waarbij je in een oogopslag ziet waar de held staat.

Een ander veel voorkomend beeld in de proloog is de slapende held. We zien het hoofdpersonage slapen, nog onbewust van het feit dat vandaag zijn leven zal veranderen.

Deze slaap staat symbool voor de onbewuste droomlaag van het verhaal

Proloog als metafoor voor je verhaal

Joseph Campbell, schrijver van de ‘Held met de duizend gezichten’, noemt de proloog dan ook de ‘baarmoeder van het verhaal’. Het is die diepe duistere plek van waaruit een verhaal wordt geboren.

Een proloog in dan ook vaak in de vorm van een droom of sprookje geschreven. In deze mysterieuze sfeer probeer je als schrijver het basisthema van het boek te verbeelden.

Welk beeld past er bij jouw boek? Is dat die van een walvis die zich steeds langzamer de oceaan in laat zakken? Of is het die van een golf die op het punt staat te breken? Je zoekt naar een metafoor voor je verhaal.

Op deze manier breek je het bewustzijn van de lezer open. Je brengt hem in een bepaalde gemoedstoestand en bereidt ‘m voor op alle vreemde dingen die kunnen gaan gebeuren.

Proloog geschreven als een scene

Je proloog kan ook een op zich staande scene zijn. Een gebeurtenis die van groot belang is voor de loop van het verhaal. Het kan een herinnering uit de jeugd van de hoofdpersoon zijn. Een beschrijving van een politieke coup die de gewone wereld van de held indirect beïnvloedt. Het zijn vaak gebeurtenissen die verder in het boek niet aan de orde komen, maar die op de achtergrond het verhaal sturen.

Terugkijken en vooruitblikken in de proloog

De proloog leent zich ook om vooruit te blikken en terug te kijken. Misschien is jouw proloog wel een blik in het begin voor het begin. Bijvoorbeeld naar het moment waarop jouw (groot)ouders elkaar ontmoetten.

Maar in een proloog kan je ook het einde van het verhaal beschrijven. Op die manier kan je een mooi contrast aanbrengen met het begin van het verhaal. De lezer gaat zich het hele boek afvragen: hoe komt deze held uiteindelijk in die eindsituatie terecht?

Goed begin van het schrijfproces

Het voordeel van een proloog is dat je nog niet echt hoeft te beginnen. Je kan nog even rondhangen bij de voordeur. Je hoeft nog niet te bevallen van je eigen boek, je mag nog even genieten van de zwangerschap. Je voelt, verwacht, droomt: zal het een meisje worden of een jongen?

Probeer vooral verschillende proloogvormen uit. Je zal merken dat het schrijven van je boek daarna een stuk makkelijker gaat. Je hebt een uitgangspositie gecreëerd. Je weet gevoelsmatig wat je wil zeggen. Met een proloog bereidt je niet alleen de lezer op je boek voor, maar ook jezelf.

- Meer schrijftips? Vraag de gratis schrijfles aan.