Structuur boek - Bepaal jouw boekstructuur

Een tijdje terug was ik op schrijfretraite in Italië.

In de ochtend schreef ik, s middags wandelde ik. Ik beklom het dichtstbijzijnde paadje dat omhoog liep, want ik wilde uitzicht over het berglandschap.

Maar de berg waarop ik liep was dichtbegroeid met bomen. Ik klom steeds verhitter, sneller. Waar was nou dat uitzichtpunt dat ik op de kaart had zien staan? Ik wilde overzicht.

Bergwandelen is als schrijven

Structuur boekToen ik na drie uur klimmen uitgeput boven zat, nog steeds tussen de bomen, met slechts uitzicht op één berg en niet op de hele reeks, gaf ik het op.

Ik realiseerde me dat deze bergbeklimming op het schrijfproces lijkt.

Al schrijvende aan mijn autobiografische roman, verlang ik regelmatig naar orde. Naar een raamwerk waarin ik alles kan plaatsen. Ik zoek de rode lijn en het punt waar alles naar toe gaat.

Met andere woorden: ik wil overzicht. Ik maak schema’s, kaarten, tijdslijnen, mind-maps. Maar ik blijf het gevoel houden dat ik tussen de bomen zit en ik de omringende bergen niet kan zien.

Je kan je eigen werk niet overzien

Een paar dagen later, toen ik beneden aan de kust was en de bergen van een afstandje kon bekijken, snapte ik waarom ik op de berg niets zag. De grootste bergrug die ik had willen zien, was de berg waar ik zelf op stond.

Zo gaat dat met schrijven. We kunnen de berg van ons werk niet van een afstandje bekijken, omdat we er op lopen. Ik kan mijn leven niet echt als een panorama beschouwen, zo lang ik het nog leef.

Structuur hoeft niet compleet te zijn

Sommige mensen hebben het gevoel dat ze pas kunnen beginnen met schrijven, als ze alles van te voren in kaart hebben gebracht. Als ze weten waar ze moeten beginnen, waar het hoogtepunt van hun verhaal zit en waar het einde. Willen een frame, een metafoor, een orde, een methode.

Dat is begrijpelijk. En het is ook goed om daar naar te zoeken. Ik doe dat zelf ook. De twaalf verhaalstappen van de Reis van de held, is voor mij een behulpzaam kader. Het helpt me.

Maar ik krijg dat kader nooit helemaal rond. Er zijn altijd wazige vlekken, losse eindjes.

Wacht niet totdat je het plaatje helemaal helder hebt. Dan begin je op mij te lijken in Italië. Bezweet en met een rood hoofd ren je rond door je eigen materiaal. Op zoek naar het totale overzicht. Maar daardoor vergeet je naar de bomen te kijken, naar het pad dat je eigenlijk naar boven voert.

Plotseling uitzicht

Een paar dagen later ging ik weer wandelen. Nu nam ik een ander pad. Een simpeler pad. Eentje die niet naar de top voerde. Ik kuierde wat over het horizontale weggetje, bekeek het altaar op de weg, luisterde naar de geluiden uit de vallei. Ik kronkelde om de berg die ik zo graag van een afstand had willen zien. Toen ik de hoek om sloeg, werd ik geraakt door het plotselinge, weidse uitzicht over de bergen. Overzicht. Zomaar.

Zo gaat dat ook met schrijven. Je kan van te voren proberen om alles in kaart te brengen, maar eigenlijk ben je afhankelijk van heldere uit- en inzichten die je tijdens het schrijven cadeau krijgt. En die je alleen verkrijgt door simpelweg, gestaag je werk te doen. En niet door keihard jezelf naar de top te werken.

Herken de organische structuur

Wandel kalm, beschrijf de bomen, het pad. Maar houd je blik open. Kijk af en toe op. Soms zie je alleen maar bomen. Een andere keer zie je plotseling het geheel, de samenhang. En dit is vaak de structuur die al in het verhaal verborgen zit. Niet eentje die je er overheen legt. Het is de organische structuur van jouw verhaal. Die je niet hoeft bedenken, maar alleen maar hoeft te herkennen.

Als je het herkent, schrijf het dan op. Neem de tijd om dit uitzicht tot je door te laten dringen. En loop daarna weer rustig verder.

Structuur is geen concept. Het is een natuurwet. Alles heeft zijn eigen structuur. En die kan je alleen ontdekken door er in te gaan. Door het te leven en het te schrijven.

The following two tabs change content below.

Nanda Huneman

Als tiener had ik de vaste overtuiging dat schrijven zweverig was. En ik was al zo’n dromer! Mijn moeder noemde me een ‘luchtfietser’. Daarom leek het mij niet slim om mijn leven aan schrijven te wijden.