Wetenschappers zeggen dat in deze wereld genoeg voedsel voor iedereen is. Honger zou niet hoeven. Volgens mij geldt hetzelfde geld voor writer’s block. Volkomen onnodig, want inspiratie is overal. Creatief schrijven hoeft geen worsteling te zijn. Hier zijn vijf stappen die je helpen de creativiteit te laten stromen.
Stap 1: wacht niet op inspiratie
Geïnspireerd raken en vervolgens achter de schrijftafel gaan zitten. Dat is hoe veel mensen het aanpakken. Maar het is de verkeerde volgorde. Gaan zitten, dat is de eerste stap. Behalve als je, zoals Hemmingway, staand schrijft.
Je hoeft geen goddelijke ingeving te krijgen om je woorden op papier te zetten. Je speelt je eigen god. De eerste ingeving schrijf je meteen op, ook al is het niet de meest briljante. Want creatief schrijven is een activiteit die zichzelf aanslingert. De ene zin lokt de andere uit.
Je moet een scène de kans geven om gaandeweg aan toch briljant te worden. De eerste zin, waar je in eerste instantie je bedenkingen bij had, kun je uiteindelijk schrappen. Ook al haalt die zin de eindversie niet, toch is hij van waarde geweest. Als aanjager.
Stap 2: doe het met wat je al hebt
Soms ben je uitgekeken op de verhaallijn waar je mee bezig bent. Het boeit je niet meer. Schrijven wordt zwoegen. Dat is de alarmbel om in actie te komen. Als het voor jou al saai is, dan zal dat voor de lezer dubbel gelden. Blader terug. Lees door wat je al hebt. Daar bevinden zich de aanknopingspunten voor nieuwe wendingen.
Creatief schrijven is voor de helft een kwestie van handig combineren van verhaalelementen. En omdat je je eigen inspiratiebron bent, put je uit de scènes die je al hebt. Haal er geen nieuwe personages bij, of plotseling onthulde feiten. Doe het met wat je al hebt.
Stap 3: neem je personages met je mee
Wees altijd alert tijdens je dagelijkse leven. Je personages neem je met je mee naar je werk en naar de sportvereniging. Zodra je iets overkomt dat je raakt: vraag je meteen af hoe je personage hierop zou reageren.
De problematiek van je personage is als een bril die je draagt. Dan zul je merken dat je een zintuig ontwikkelt voor bruikbare gebeurtenissen.
Stap 4: zorg dat je verhaal genoeg te eten krijgt
Ga naar het theater, ga naar de film, lees kranten, tijdschriften, romans. Voed je verhaal. Wie heeft gezegd dat je alles zelf moet doen? Kleine details uit een speelfilm kunnen je helpen om problemen met je plot op te lossen.
De wetten van het creatief schrijven zijn universeel. Het stopt niet bij de grenzen tussen verschillende kunstdisciplines. Een schilderij kan een sfeer oproepen die je inspireert tot een beschrijving in jouw eigen boek. Een krantenartikel kan je op een spoor van een nieuwe wending zetten.
Stap 5: bestrijd de voorspelbaarheid
Zorg dat je verhaal niet gaat ‘kabbelen’. Bruisen lijkt me een aantrekkelijker vooruitzicht. Wendingen, die moet je hebben! Bepaal eerst wat een voor de hand liggende wending zou zijn. Kies vervolgens voor het tegenovergestelde.
Voorspelbaarheid is dodelijk. Maak in je hoofd een voorstelling van je lezer. Ze zit in een gemakkelijke stoel, ze heeft een kopje thee onder handbereik. Maar: haar mond staat open van ontsteltenis. Haar ogen zijn groot.
Dat is de toestand waarin je je publiek wilt brengen. Ik wens je veel schrijfplezier. Inspiration? Go and get it!
Meer creatief schrijven: ‘Schrijven vanuit je hart’ van Nathalie Goldberg
Goede tip, bij stap 5. Interessant idee om precies het tegenovergestelde te doen aan wat je personage eigenlijk wilde laten doen.